Drugsgebruik in het verkeer

Je kent het wel; na een feestje wil je gauw naar huis of door naar de after. Maar ben je al wel nuchter? Hoe beïnvloeden die middelen je rijgedrag dan? En welke boetes en straffen kun je krijgen? Daar vind je hieronder antwoord op. Rijden onder invloed van alcohol, drugs en bepaalde medicijnen levert gevaar op in het verkeer. Niet alleen voor jezelf, maar voor alle mensen die op dat moment ook op pad zijn.

In het verkeer vallen in Nederland door het gebruik van alcohol zo’n 250 doden en 3400 ernstige gewonden per jaar. Verreweg de meeste ongevallen in het verkeer vinden plaats onder invloed van alcohol. Jaarlijks komen ongeveer 80 mensen om door drugsgebruik in het verkeer. Vooral jongeren, zware drinkers en gebruikers van een combinatie van alcohol en drugs hebben een grote kans op een verkeersongeval.

Effecten

We weten het allemaal: alcohol en verkeer gaan niet samen. Het effect van alcohol, drugs en geneesmiddelen varieert per middel. Per middel kunnen er ook weer verschillende effecten optreden. Hieronder krijg je een overzicht van de meest voorkomende middelen, combinaties en bijbehorende risico’s in het verkeer.

Alcohol

Alcohol komt via het bloed in de hersenen terecht waar het zijn effect uitoefent. Alcohol heeft een verdovende werking op je hersenen. Hierdoor reageer je trager en gaat je motoriek achteruit.

  • Bijvoorbeeld: na twee glazen alcohol rem je al een halve seconde later dan normaal. Als je 80 kilometer per uur rijdt moet je 11 meter eerder remmen dan wanneer je nuchter zou rijden.

Je ziet echt minder goed als je alcohol hebt gedronken. Je kijkt minder goed om je heen en richt je met name op wat er zich recht voor je afspeelt. Tunnelvisie wordt dit ook wel genoemd. Je concentratie en motoriek nemen af, want alcohol maakt je suf.

  • Bijvoorbeeld: je rijdt naar huis met je dronken vrienden en die willen een ander muziekje luisteren. Dat vraagt je volle aandacht, waardoor je niet meer goed oplet dat er een fietser van links ineens de weg op rijdt.

Het blijkt dat beginnende automobilisten (18-24 jaar) en dan vooral jongens 4x zoveel meer risico lopen een verkeersongeluk te krijgen dan ervaren (30-59jaar) bestuurders. Lees meer op de Factsheet Jonge automobilisten van SWOV.

Combi’s

Alcohol en cannabis versterken elkaars negatieve effecten wat leidt tot extra risico’s in het verkeer. Gecombineerd drugsgebruik, zoals deze veel voorkomende combinatie, vergroot de kans op een ernstig ongeval tot maar liefst 200 keer.

Alcohol en cocaïne

Door coke te combineren met alcohol krijg je het gevoel dat je niet of minder dronken bent dan je werkelijk bent. Sommige mensen hebben daardoor het idee dat ze nog prima in staat zijn om auto te rijden, wat niet het geval is.

Alcohol en medicatie

De negatieve effecten van benzodiazepinen in combinatie met alcohol zijn extra sterk en daarmee vergroot het de kans op het krijgen van een ongeluk.

Cannabis

Cannabis is naast alcohol de meest voorkomende drug in het verkeer. Het zorgt voor een euforisch, ontspannen en loom gevoel dat een negatieve invloed kan hebben op de rijvaardigheid aangezien de reactiesnelheid omlaag gaat. Vaak voel je je erg zelfbewust en weet je dat je stoned bent. Hierdoor kun je de neiging hebben (te) voorzichtig te rijden.

Stimulerende middelen

Stimulerende middelen als speed en cocaïne zorgen voor een energiek en alert gevoel. Tegelijkertijd kan die energie en alertheid ervoor zorgen dat je jezelf een beetje overschat en wat gejaagd voelt. Je neemt dan makkelijker risico’s en hebt de neiging wat agressiever te rijden. Autorijden lijkt een game te worden.

Medicijnen

Geneesmiddelen kunnen je rijvaardigheid zowel negatief als positief beïnvloeden;

  • slaap- en kalmeringstabletten (benzodiazepinen) zorgen vaak dat je trager reageert
  • medicijnen tegen epilepsie verbeteren doorgaans de rijvaardigheid bij mensen die epilepsie hebben
  • ADHD-medicatie zorgen dat je je wat beter kunt focussen op het verkeer en hebben een positief effect op de rijvaardigheid voor mensen met ADHD.
  • medicijnen tegen een hoge bloeddruk kunnen duizeligheid met zich meebrengen.

Raadpleeg altijd je arts die het middel aan je voorschrijft en vraag naar de effecten.

De wet – alcohol

Rijden onder invloed is in Nederland een misdrijf. Door de politie wordt dit opgespoord en bestraft.

Alcohol

Het rijden met meer dan 0,5 promille alcohol in het bloed is strafbaar. Deze wet geldt voor alle voertuigen en dus ook voor de fiets. De grens van 0,5 promille wordt bereikt door het drinken van 2 (standaard)glazen alcohol. Heb je een puntenrijbewijs dan mag je slechts 0,2‰ blazen.

Aantoonbaarheid en blaastesten

Je lever heeft 1 tot 1,5 uur nodig om 1 standaardglas alcohol af te breken. Zolang blijft 1 glas alcohol dus aantoonbaar in je bloed. Als je 4 glazen alcohol drinkt, is dit 4 tot 6 uur aantoonbaar in je bloed.

Sommigen beweren dat koffie drinken, bewegen of overgeven zouden helpen om sneller nuchter te worden. Dit proces kun je echter niet versnellen; alcohol zit in je bloed en wachten tot je weer nuchter bent is de enige oplossing. Mocht je nog moeten rijden, onthoud dit dan goed!

Een blaastest kan aantonen of je onder invloed bent van alcohol. Deze wordt gebruikt door de politie en verslavingsinstellingen. Als je positief blaast, dus als je onder invloed bent, kan het zijn dat je mee moet naar het bureau. Een bloedtest kan daar uitwijzen hoeveel alcohol er precies nog in je bloed zit.

Boetes en straffen alcohol in het verkeer

Om rijden onder invloed tegen te gaan zijn er maatregelen getroffen door de overheid.

Deze maatregelen zijn:

  • Inleveren rijbewijs. Beginnende bestuurders of mensen die al eerder zijn aangehouden wegens het rijden onder invloed met een hoger alcoholpromillage dan 0,8 promille, moeten hun rijbewijs inleveren. Voor mensen die langer dan 5 jaar hun rijbewijs hebben is dit vanaf 1,3 promille. Wanneer je in 5 jaar tijd 2 keer wordt gepakt met rijden onder invloed en 1,3 promille blaast, of als je een blaastest weigert, wordt je rijbewijs ingevorderd. Het CBR onderzoekt dan of je nog geschikt bent om auto te rijden. Het kan betekenen dat je daarvoor een medisch psychiatrisch onderzoek moet ondergaan of deel moet nemen aan een van onderstaande cursussen die je weer in staat zouden moeten stellen weer deel te nemen aan het verkeer.
  • Verplichte cursus EMA (Educatieve maatregel en Verkeer) of de lichte variant: LEMA. Kosten: €1075 of €683. Deze cursus moet je zelf betalen.
  • Taakstraf
  • Gevangenisstraf

De hoogte van de boete en/of de straft zwaarder wordt hangt af van de hoeveelheid alcohol die in je lichaam wordt aangetroffen en een aantal andere elementen, bijvoorbeeld:

  • Of je roekeloos hebt gereden
  • Of je een verkeersongeval hebt veroorzaakt;
  • Of je eerder veroordeeld bent voor rijden onder invloed;
  • Of je een auto of fiets bestuurde.

De rechter, of in sommige gevallen de officier van justitie, bepaalt de strafmaat.

De wet – drugs

Wanneer je onder invloed bent van drugs of medicijnen mag je niet deelnemen aan het verkeer. Als je dat wel doet ben je strafbaar op grond van artikel 8 van de Wegenverkeerswet uit 1994. Door drugs vermindert je concentratie, coördinatie rijvaardigheid.

Aantoonbaarheid en speekseltesten

Vanaf 1 juli 2017 wordt gebruik gemaakt van een speekseltest. Deze test kan naast de blaastest voor alcohol preventief worden ingezet om aan te tonen dat iemand drugs heeft gebruikt in het verkeer.

Bij de speekseltest wordt er een beetje speeksel van de verdachte afgenomen en hier wordt direct een eenvoudige test op uitgevoerd. Bij een positieve uitslag zal de verdachte mee worden genomen naar het politiebureau voor een bloedonderzoek. De analyse van het bloedonderzoek wordt uitgevoerd door het Nederlands Forensisch Instituut. De uitslag duurt normaal gesproken twee weken.

De test toont op basis van bepaalde antilichamen aan of er wel of geen drugs in het speeksel zit. Het toont niet aan welke hoeveelheden de gebruiker op heeft en in welke mate diegene onder invloed is. De speekseltest zelf biedt geen juridische basis om iemand te vervolgen, het bloedonderzoek wel. De speekseltest wordt gebruikt als voorselectie-middel om te bepalen of iemand recent drugs heeft gebruikt. Je bent verplicht mee te werken aan de speekseltest wanneer een agent vermoedens heeft dat er sprake is van drugsgebruik. De test kan gecombineerd worden met een psychomotorische test en een test van oog- en spraakfuncties.

Op de website van Jellinek kan je per middel vinden hoe lang het aantoonbaar is in speeksel en bloed.

Limieten

De wettelijke limieten voor drugsgebruik in het verkeer zijn bepaald door de Adviescommissie Gedragsgerelateerde Grenswaarden op basis van wetenschappelijke literatuur. De limieten zijn dusdanig vastgesteld dat de mate van beïnvloeding vergelijkbaar is met de limieten die voor alcoholgebruik gelden (0,5 g/L).

Heb je meer drugs gebruikt dan de limiet toestaat? Dan mag je niet meer rijden. Doe je dit wel, dan ben je strafbaar. De limieten gelden voor:

  • Amfetamineachtige stoffen (bijvoorbeeld XTC / MDMA en speed)
  • Cocaïne
  • THC (cannabis)
  • GHB
  • Heroïne
  • Morfine

Voor het gebruik van een combinatie van drugs, of van drugs en alcohol, gelden zogenaamde nul-limieten. Deze combinaties verstoren de rijvaardigheid in alle gevallen te veel om nog deel te kunnen nemen aan het verkeer. Dit betekent dat je niet meer mag rijden als je verschillende drugs of drugs en alcohol hebt gebruikt.

Lees hier het rapport van de Adviescommissie Gedragsgerelateerde Grenswaarden.

Straffen

Bij een uitslag van het bloedonderzoek boven de wettelijk vastgestelde limiet kan het Openbaar Ministerie (OM) overgaan tot het opleggen van een boete of zelfs een gevangenisstraf eisen.

Voor rijden onder invloed kan een hoge geldboete worden opgelegd of een gevangenisstraf van 1 jaar. Als bijkomende straf kan de rechter een ontzegging van de rijbevoegdheid opleggen. De maximale duur van de ontzegging van de rijbevoegdheid bedraagt 5 jaar. Dit kan bij herhaling oplopen tot maximaal 10 jaar. Hierna zal opnieuw rijexamen gedaan moeten worden.

Daarnaast kan de politie je bij het CBR aanmelden voor een bestuurlijke maatregel. Dit is meestal een onderzoek naar jouw rijgeschiktheid en naar jouw eventuele afhankelijkheid van het gebruik van drugs.

De wet – medicijnen

Sommige medicijnen kunnen je rijgedrag beïnvloeden. Dat kun je zien door een felgele sticker op het doosje of vinden in de bijsluiter. Als je medicijnen krijgt is het altijd belangrijk aan de arts te vragen naar de bijwerkingen, zeker in het verkeer! Om met ADHD-medicatie te mogen autorijden, moet je een keuring ondergaan. Meer info hierover staat op de website van het CBR.

Er is ook een website die je hierover informeert: rijveiligmetmedicijnen.nl. Het is heel belangrijk om te weten of je rijgevaarlijke medicijnen gebruikt; rijden onder invloed hiervan is namelijk strafbaar. Er bestaat geen officiële meldingsplicht voor medicijngebruik als je al in bezit bent van je rijbewijs vóór je medicijnen gebruikt.

Aantoonbaarheid

Om aan te tonen of je onder invloed bent van medicijnen is een bloedonderzoek nodig. Hiervoor kan gekozen worden als je wordt aangehouden vanwege roekeloos rijgedrag. Er is geen test voor om dit ter plekke te bekijken zoals een blaas- of een speekseltest. Er bestaat geen maximaal toegestane limiet voor de concentratie medicijnen in het bloed, zoals bij alcohol.

Unity tips

  • Drink niet als je deelneemt aan het verkeer.
  • Gebruik geen drugs als je deelneemt aan het verkeer.
  • Als je medicijnen gebruikt; zorg dan dat je goed bent voorgelicht over de mogelijke invloed op je rijgedrag.
  • Reis met het openbaar vervoer als je wilt drinken/gebruiken.
  • Heb je toch teveel gedronken? – Blijf dan logeren, neem een hotel, maar laat je auto staan!
  • Tegen vermoeidheid na het uitgaan helpt maar één ding: slapen. Energiedrankjes helpen je niet om fit te worden. Rijd dan dus liever niet.
  • Als jullie toch met de auto gaan; spreek van tevoren met elkaar af wie er nuchter blijft en houd diegene daar ook aan tijdens het stappen.
  • Laat de BOB rustig rijden en leid hem/haar niet af.
  • Stap niet in de auto bij iemand die onder invloed is.

Wil je meer informatie over alcohol & drugs in het verkeer of heb je een vraag? Klik hier voor de contactgegevens bij jou in de buurt of mail naar info@unity.nl