Benzodiazepinen

Wat zijn benzodiazepinen?

Benzodiazepinen zijn slaap- en kalmeringsmiddelen; medicijnen met een rustgevende en ontspannende werking (ook wel tranquilizers, benzo’s, pammetjes, slaappillen, kalmeringsmiddelen of Mothers little helper genoemd). Zij worden door artsen voorgeschreven voor slaapproblemen, angststoornissen of als ondersteuning bij het afkicken van alcohol. Er bestaan veel verschillende soorten benzodiazepinen, ze hebben bijna allemaal een naam die eindigt op – pam, zoals Diazepam (Valium), Oxazepam (Seresta) en Temazepam (Normison).


Effecten van benzodiazepinen

Het effect van een middel wordt bepaald door eigenschappen van het middel zelf, maar ook door de set en setting van de gebruiker. Hier beschrijven we welke effecten benzodiazepinen over het algemeen hebben.

Positieve effecten

(negatieve) Bijwerkingen

Ontspanning

Vermindering van spanning, zorgen, verdriet, paniek, stress en depressieve gevoelens

Vertraagde ademhaling

Vertraagde ademhaling

Depressieve gevoelens

Leeg gevoel / Somberheid

Vertraagde hartslag

Vertraagde hartslag

Sedatie

Afgenomen energieniveau

Afgenomen spierspanning

Minder onwillekeurige spanning op spieren en kaak

Verminderd concentratievermogen

Minder goed kunnen concentreren / aandachtsstoonissen

Trillerigheid

Last van trillende extremiteiten

Afgevlakte emoties

Afvlakking van emoties/gevoel, lusteloosheid

Overgevoeligheid

Toename gevoeligheid voor licht, geluid en aanraking, soms tot vervelend niveau

Irritatie en kort lontje

Irritatie en kort lontje

Hoofdpijn

Hoofdpijn

Afname libido

Afgenomen seksuele verlangens

Daling lichaamstemperatuur

Daling lichaamstemperatuur

Ontremming

Toename van impulsief gedrag

Toename eetlust

Toename eetlust en mogelijke gewichtstoename

Vergeetachtigheid

Vergeetachtigheid / Op korte termijn, niet meer herinneren van gebeurtenissen kort na inname

Moeite met lezen

Moeite met lezen


Dosering en gebruikswijze van benzodiazepinen

Benzodiazepinen komen in tabletvorm en worden meestal oraal ingenomen (geslikt). Afhankelijk van je klachten en situatie (zoals leeftijd, etnische afkomst en medicijngebruik) schrijven artsen een bepaalde dosering voor.

Er zijn over het algemeen twee soorten benzodiazepinen. De kortwerkende, zoals oxazepam (Seresta) en temazepam (Normison) die werken gemiddeld 6-8 uur. En de langwerkende, zoals diazepam (Valium), die werken gemiddeld 12 uur. In de medische wereld worden kortwerkende middelen aangeraden om te slapen. Wanneer je een langwerkend middel neemt, zoals diazepam (Valium), zal het de volgende dag nog werken, en daar kun je suf van zijn of er een katerig gevoel van hebben. Het is door de versuffende werking ook bijvoorbeeld gevaarlijk om de volgende dag auto te rijden.

LET OP: gebruik een benzodiazepine om in slaap te vallen echt alleen als het niet anders kan, probeer eerst alle andere manieren om in slaap te komen of van je angst af te komen.

Als je dan toch besluit om een benzodiazepine te nemen, denk dan aan de volgende dosering:

Slapen

  • Temazepam (Normison) 10 – 20mg
  • Lorazepam (Temesta) 1 – 2,5mg

Langer werkende slaapmiddelen zijn:

  • Diazepam (Valium) 5 – 20mg

Bij angst

  • Oxazepam (Seresta) 10mg. Hier val je in principe niet zo snel van in slaap, maar het werkt wel tegen de angst.

LET OP: Iedere benzodiazepine heeft een andere dosering in milligrammen, 1 mg Lorazepam staat bijvoorbeeld gelijk aan de werking van 10 mg Diazepam. Dit wordt ook wel dosisequivalent genoemd. De dosering van ieder soort benzodiazepine is altijd anders. Vraag daarom aan je huisarts of apotheek de juiste dosering van jouw benzodiazepine. Benzodiazepinen worden ook op de zwarte markt aangeboden, via internet of via (valse) voorschriften verkregen. In dat geval weet je vaak helemaal niet precies wat er in de tabletten zit die je koopt en dat maakt de juiste dosis bepalen nog lastiger. Dat is één van de redenen waarom zelf experimenteren, zonder advies van een arts, riskant is.
Lees op de website van de Rijksoverheid meer informatie.


Werkingsduur

Er zijn over het algemeen twee soorten benzodiazepinen. De kortwerkende (gemiddeld 6-8 uur) en de langwerkende (gemiddeld 12 uur). Benzo’s hebben ook vaak een lange halfwaardetijd. Dit is de tijd die ons lichaam er over doet om de helft van de actieve stof af te breken. Hieronder vind je de werkingsduur van een aantal veelvoorkomende benzodiazepinen:

Middel Werkingsduur Halfwaardetijd
Temazepam 8 uur 3 – 19 uur
Lorazepam 8 uur 10 – 20 uur
Diazepam 12 uur 20 – 50 uur

Risico’s van benzodiazepinen

Risico’s op korte termijn

Verkeer (Uitklapbaar)

Met name de eerste week van het gebruik bestaat een toegenomen risico op (verkeers)ongelukken door onder andere spierzwakte, coördinatiestoornissen en een verminderd reactievermogen. We raden deelnemen aan het verkeer tijdens het gebruik van benzo’s daarom ook sterk af. Benzodiazepinen hebben een gele sticker, ‘kan rijvaardigheid en reactiesnelheid beïnvloeden’. Als je dus benzodiazepinen hebt gebruikt (en die kunnen wel 12 uur werken, let daarom goed op de werkingsduur) en je veroorzaakt een ongeluk, dan ben je niet verzekerd voor dat ongeluk.

Vallen / botbreuken (Uitklapbaar)

Door de spierverslapping wordt de kans op vallen en struikelen verhoogd wat weer tot botbreuken kan leiden. Met name in combinatie met medicijnen en/of alcohol en bij ouderen is dit risico groter.

Rebound verschijnselen (Uitklapbaar)

Het kan zijn dan je na het gebruik juist last krijgt van slapeloosheid (één a twee nachten), hierdoor is er een verhoogde kans op opnieuw gebruiken en daarmee kans op verslaving.

Overdosis (Uitklapbaar)

De farmaceutische industrie hebben benzodiazepinen zo ontwikkeld dat ze minder op de hersenstam aangrijpen dan bijvoorbeeld alcohol. In de hersenstam wordt de ademhaling geregeld. Hierdoor geven benzodiazepinen minder gauw een verlaging van het ademhalingsritme. Maar, benzodiazepinen hebben wel effect op de ademhaling dus een ademhalingsstilstand kan altijd optreden bij hoge doseringen. Een overdosis benzodiazepinen in combinatie met alcohol kan een fatale afloop hebben.

Paradoxale reactie (Uitklapbaar)

Zeer zelden treedt een paradoxale reactie op, dat wil zeggen een tegenovergestelde reactie met woede-uitbarstingen, prikkelbaarheid, rusteloosheid, angst, paniek en depressie. Hoe dit precies komt is onduidelijk. De gedachte is dat mensen een genetische aanleg hebben om paradoxaal te reageren op benzodiazepinen. 1% van de personen die benzodiazepinen heeft gebruikt, krijgt een paradoxale reactie. Dit komt vooral voor bij ouderen en kinderen.

Gebruik tijdens zwangerschap (Uitklapbaar)

Het gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen kan schadelijk zijn voor de ongeboren baby. Van sommige benzodiazepinen is bekend dat ze een verhoogde kans geven op aangeboren afwijkingen. Gebruik tijdens het laatste trimester van de zwangerschap veroorzaakt onthoudingsverschijnselen bij de pasgeboren baby. Bij borstvoeding komt een belangrijk deel van de werkzame stof in de moedermelk terecht.

Risico’s op lange termijn

Verminderd vermogen om stress op te vangen

Met gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen bestrijd je een symptoom, de oorzaak ervan wordt niet opgelost en op den duur zul je ook iets aan moeten doen. Probleem is dat je door langdurig gebruik steeds minder in staat om stress op te vangen.

Afgevlakte emoties

Afvlakking van emoties/gevoel, lusteloosheid

Verslechterd geheugen

Na langdurig gebruik kan het geheugen verslechteren. Wanneer mensen stoppen met het gebruik treedt er mogelijk een verbetering op van het geheugen. Het is niet duidelijk of het geheugen geheel terugkomt op het oude niveau.

Alcohol en geheugen

Drinken heeft invloed op alle hersenfuncties. Na het drinken van 1 à 2 glazen werken de hersenen al minder goed dan normaal. Als je langdurig gemiddeld meer dan 25 glazen alcohol per week drinkt, loop je risico op hersenbeschadiging. Je geheugen gaat achteruit, het denken wordt vertraagd en je kunt je minder goed aanpassen aan nieuwe situaties. De hersenen werken niet alleen minder goed, ook het volume van de hersenen kan bij overmatige drinkers met wel 15% krimpen.

Veranderingen in persoonlijkheid

Veranderingen in persoonlijkheid

Geestelijke verslaving

Geestelijke verslaving houdt in dat je denkt niet meer zonder een middel te kunnen.

Je kan wel in één keer stoppen, zonder dat je lichaam daar problemen mee krijgt.

Lichamelijke verslaving

Regelmatig gebruik van deze drug kan leiden tot lichamelijke verslaving. Dit houdt in dat er naast de psychologische drang om meer te nemen ook ontwenningsverschijnselen ontstaan bij stoppen, bijvoorbeeld: slecht slapen, zweten en onrustig worden.

Ontwenningsverschijnselen zijn vaak een reden om weer te gaan drinken of gebruiken. Dan onderdruk je eigenlijk tijdelijk die verschijnselen.

Er treedt ook tolerantie of gewenning op. Dat betekent dat als je regelmatig gebruikt, je meer nodig hebt om hetzelfde effect te voelen.


Unity tips benzodiazepinen

Om gezondheidsrisico’s zoveel mogelijk te beperken is het aangeraden om benzodiazepinen alleen te gebruiken als een arts ze je voorschrijft, ze via legitieme kanalen in te kopen en de voorgeschreven dosissen te respecteren. Benzodiazepine gebruik brengt een groot risico met zich mee. Als je toch wilt gebruiken kun je de risico’s beperken door:

Wat zijn de Unitytips bij gebruik van een middel?

  • Neem bij de eerste keer gebruik van een middel een kleine dosis om te kijken hoe jouw lichaam reageert
  • Gebruik alleen als je je goed voelt
  • Gebruik alleen voor je plezier, niet om symptomen zoals vermoeidheid tegen te gaan
  • Gebruik niet als je psychische klachten hebt (gehad), of psychische klachten (zoals depressie) in je familie voorkomen
  • Test vooraf je drugs bij een testservice
  • Zorg voor een goede set en setting
  • Gebruik met mate. Houd bij hoeveel je gebruikt.
  • Spreek duidelijk met jezelf af hoeveel je maximaal wilt gebruiken op een avond
  • Combineer niet met andere middelen of medicijnen
  • Neem geen deel aan het verkeer
  • Voorkom infectieziekten. Gebruik je eigen snuifbuis en deel deze niet met anderen
  • Spoel na snuiven je neus na afloop goed met lauw zout water, bijvoorbeeld door een neusspray of neusdouche te gebruiken
  • Voel jij, of voelt een van je vrienden zich niet lekker? Hou elkaar in de gaten, zorg voor elkaar en ga (als die er is) even langs de EHBO
  • Bel 112 bij een levensbedreigende situatie
  • Eet gezond voor en na drugsgebruik. Vooral veel anti-oxidanten en vitaminen (blauwe bessen, frambozen, bramen, druiven, rozijnen, sinaasappels, kiwi, broccoli). Dit is misschien wel de belangrijkste tip! Het is soms moeilijk om te eten tijdens en na drugsgebruik, maar probeer het toch. Goed eten vermindert duidelijk de kater! Als je geen vast voedsel binnenkrijgt, denk dan aan sappen, drinkontbijt, smoothies.

Wat zijn de Unitytips bij gebruik van een downer?

  • Combineer downers niet andere downers (alcohol, GHB, slaapmiddelen, opiaten) of ketamine.  Dit is gevaarlijk, omdat je in coma kunt raken en kunt stikken in je braaksel
  • Schrijf het tijdstip van inname en jouw dosis op, SMS of WhatsApp het naar elkaar of zet het zelf in je telefoon.
  • Als je voelt dat je heel moe wordt kun je in beweging blijven om te voorkomen dat je in slaap valt. Maar pas op, als bewegen veel moeite kost heb je kans dat je gaat vallen dus doe geen gekke dingen.
  • Op een lege maag heb je sneller een overdosis, een volle maag vergroot de kans op braken.
  • Less is more; bijnemen omdat je niets voelt is beter dan een overdosis omdat je teveel hebt genomen.
  • Zorgt dat mensen in jouw omgeving weten wat je gaat gebruiken.

Tips voor benzodiazepinen bij slapen

  • Neem geen uppers enkele uren voordat je gaat slapen, bouw je feestje geleidelijk af (doe rustig aan, drink thee (zonder theïne))
  • Probeer eerst zelf te gaan slapen, misschien ben je wel moe en val je toch zonder slaapmiddel in slaap
  • Heb je van alles geprobeerd? Lukt het echt niet om te slapen? En wil je erg graag slapen? Dan kan een slaapmiddel/benzodiazepine een optie zijn
  • Besef je, dat als je een benzo neemt, je vooral lichamelijk uitrust, en geestelijk minder. Een benzo remt je emotionele verwerking en geheugenopslag.
  • Zorg voor de goede dosering
  • Neem je een benzo? Ga dan ook in bed liggen, anders val je niet in slaap
  • Gebruik benzo’s niet te vaak, en alleen als er echt geen andere optie is. Anders heb je kans om er verslaafd aan te raken
  • Kies voor een kortwerkend middel zoals temazepam(Normison), dit werkt over het algemeen beter voor slaap en als je een langwerkend middel neemt zoals diazepam (Valium) ben je de dag erna nog suf en kun je bijvoorbeeld geen auto rijden
  • Gebruik benzo’s bij ernstige slaapklachten nooit langer dan 2 weken achter elkaar.

Tips voor benzodiazepinen bij trippen

  • Aanhoudende bad trip? Probeer er eerst zelf uit te komen, door bijvoorbeeld met mensen in je omgeving te praten, of door van omgeving te veranderen.
  • Lukt dit allemaal niet? en blijf je bang of angstig? Dan is het mogelijk om een benzodiazepine te nemen, omdat dit de angst remt. Bijvoorbeeld oxazepam (Seresta), en voor langdurige angstremming diazepam (Valium)
  • Let wel op: je trip wordt minder, je wordt minder angstig, maar het tripmiddel werkt in principe wel door. Alleen heb je een minder angstige/heftige beleving van je trip.
  • Heb je een bad trip gehad? Ga dan na waar dit aan heeft gelegen. Was het je omgeving, je vrienden of zijn er dingen in je leven die op dit moment niet lekker gaan, waardoor je trip negatief is verlopen. Van een bad trip kun je leren en dit leereffect ga je tegen door benzodiazepinen te gebruiken. Maak er dan ook geen gewoonte van om te makkelijk een benzodiazepine te gebruiken om je trip te controleren/jezelf uit te schakelen.

Gebruik geen benzodiazepinen bij: overgevoeligheid, myasthenie (spierzwakte), ernstige leverfunctiestoornis, ernstige ademhalingsproblemen en slaapapneusyndroom.

Voorzichtigheid is geboden bij ouderen, bij beschadiging van het centraal zenuwstelsel, bij intoxicatie met sedativa en bij (een historie van) alcohol- of drugsgebruik.


FAQ

Verslaving aan benzodiazepinen

Als je benzodiazepinen te vaak gebruikt heb je kans om er geestelijk en lichamelijk aan verslaafd te raken. Dit begint vaak met het idee dat je niet kunt slapen zonder benzodiazepinen (bijvoorbeeld nadat je drugs hebt gebruikt). Je verliest het vertrouwen in je eigen vermogen om in slaap te vallen en raakt er dan geestelijk van afhankelijk. Op termijn kun je er ook lichamelijk van afhankelijk raken, als je dagelijks benzodiazepinen gebruikt. Na enkele weken/maanden treedt er tolerantie op voor benzodiazepinen en heb je steeds meer nodig om hetzelfde effect te bereiken. Het is vaak moeilijk om van een benzodiazepineverslaving af te komen, omdat slaapproblemen en angstklachten vaak terugkomen wanneer mensen stoppen met benzodiazepinen.

Ontwenningsverschijnselen

Je kunt dus lichamelijk afhankelijk raken van benzodiazepinen. Wanneer je dan gaat minderen of probeert te stoppen krijg je last van ontwenningsverschijnselen: hoofdpijn, zweten, spraak- en zichtstoornissen, duizeligheid, trillerigheid, misselijkheid of benauwdheid, angstgevoelens, prikkelbaarheid of depressieve gevoelens. Laat dit nu net de klachten zijn waarom men vaak met gebruik is begonnen, het is logisch dat mensen geneigd zijn opnieuw te gaan gebruiken, dat heet dan een vicieuze cirkel.

Stop nooit in één keer met dagelijks benzodiazepinegebruik, dit kan namelijk gevaarlijke lichamelijke afkickverschijnselen geven. Het is belangrijk om dit in overleg met een professional te doen, deze kan je helpen met een afbouwschema en daarnaast kun je samen kijken wat de oorzaak is van je angst- of slaapproblemen.

Als jij je afvraagt of je gebruik van benzodiazepinen een probleem aan het worden is, dan kun je op de website van Jellinek een “test je eigen gebruik”-test doen.

Benzodiazepinen en het slaappatroon

Wat zijn de effecten van benzodiazepinen op ons slaappatroon? En hoe zit het met de combinatie benzodiazepinen en uppers? Antwoord op deze vragen lees je in dit artikel.

Combigebruik benzodiazepinen en andere middelen

Het combineren van verschillende drugs of drugs en medicijnen is extra riskant en onvoorspelbaar. Als je gaat combineren heb je meer kans op problemen met je gezondheid. Hier beschrijven we de effecten en risico’s van een aantal combinaties die veel voorkomen of die zeer riskant zijn. Check ook combigebruik. Op de website van Jellinek staat een medicijnenmatrix, waar je per middel en per type medicijn kan lezen wat de risico’s zijn.

Benzo’s en verdovende middelen (bijvoorbeeld Alcohol, ketamine, GHB)

Gebruik benzodiazepinen nooit in combinatie met alcoholketamineGHB of andere downers. Je kunt door de combinatie in een coma raken, ademhalingsstilstand krijgen of stikken in je eigen braaksel. Ook kan deze combinatie voor onvoorspelbaar en roekeloos gedrag zorgen met alle risico’s van dien.

Benzo’s en andere geneesmiddelen

Combineer benzodiazepinen niet met geneesmiddelen die het bewustzijn verlagen: zoals anti-psychotica, andere benzodiazepinen of slaapmiddelen of antihistaminica. De combinatie van deze middelen kan namelijk zorgen voor een extra verlaging van je bewustzijn.

Geschiedenis

Benzodiazepinen hebben een aantal voorlopers gehad. Vroeger werden alcohol, opium en kruiden als slaapmutsje gebruikt. Aan het begin van de twintigste eeuw werd in laboratoria een nieuw middel gemaakt: barbital, een zogenoemd bariburaat.

In de loop der jaren bleken barbituraten zeer gevaarlijk te zijn (zeer verslavend en groot risico op dodelijke overdosis). Benzodiazepinen bleken minder gevaarlijk en hebben de barbituraten bijna volledig vervangen.

Benzodiazepinen worden sinds 1960 gebruikt bij patiënten met angst- en slaapklachten. De eerste benzodiazepine, chloordiazepoxide (Librium), is ontdekt door de Oostenrijker Leo Sternbach. Vlak daarna in 1963 is diazepam (Valium) ontwikkeld, een middel dat vandaag de dag nog veel wordt gebruikt in de geneeskunde.

Maar ook de benzodiazepinen bleken verslavingsproblemen te geven. Vooral de snelwerkende benzodiazepinen worden ook in de illegale drugswereld gebruikt vanwege het roeseffect dat ze kunnen veroorzaken.

Benzo’s uit de basisverzekering

Het Ministerie van VWS wil het chronisch gebruik van slaap- en kalmeringsmiddelen terugdringen. Per 1 januari 2009 is de vergoeding van slaap- en kalmeringsmiddelen vervallen. Alleen voor een kleine groep patiënten blijft de vergoeding vanuit de basisverzekering bestaan.

Benzodiazepinen en de wet

De meeste benzodiazepinen vallen onder de Geneesmiddelenwet en staan op lijst II van de Opiumwet. Het geneesmiddel mag alleen door een arts worden voorgeschreven en door een apotheker worden verstrekt. Daarnaast is (niet voorgeschreven) bezit van- en handel in benzodiazepinen strafbaar. Sommige benzodiazepinen of afgeleiden daarvan (thienotriazolodiazepinen bijvoorbeeld) vallen niet onder niet onder de Geneesmiddelenwet, maar onder de Warenwet. Of iets onder de Geneesmiddelenwet of de Warenwet valt is lastig te zeggen. Er is geen lijst met stoffen die onder de Geneesmiddelenwet vallen. Dat zou per stof bekeken moeten worden.

Algemene vragen bij benzodiazepinen

Wat moet ik doen als ik klachten ervaar na gebruik?

Sommige klachten na het gebruik van drugs kunnen langer aanhouden en dan kan medische uitleg of zelfs behandeling nodig zijn. Brijder heeft hiervoor een landelijk spreekuur partydrugs opgericht. Als je klachten hebt kun je bellen met het medisch spreekuur partydrugs: 088 – 358 29 40.

ISO 9001 HKZ

Disclaimer | Privacy- en Cookiebeleid | © 2020 Unity - Alle rechten voorbehouden | Realisatie: Lemon

Arkin