Hoe is cannabisgebruik eigenlijk ontstaan?

Cannabis staat op Lijst 2 van de Opiumwet. Het is in Nederland wettelijk niet toegestaan om softdrugs te produceren, te verhandelen, in te voeren of te bezitten. Straffen zijn minder streng dan voor stoffen die op Lijst 1 staan. Het gebruik van drugs is niet verboden. Daarom wordt bezit van gebruikershoeveelheden (tot 5 gram cannabis) vaak getolereerd.
Wel bestaan er landelijke richtlijnen (uitgevaardigd door het College van Procureurs-generaal) over de manier waarop de wet dient te worden nageleefd. Plaatselijke officieren van justitie kunnen van deze richtlijnen afwijken, maar meestal worden zij gevolgd.

De richtlijnen stellen dat coffeeshops mogen bestaan in Nederland en hasj en wiet mogen verkopen, als ze zich aan bepaalde regels houden. Dit zijn de zogenaamde AHOJ-G regels. De regels luiden:

  • A: Geen affichering (reclame). Dit betekent geen reclame anders dan een aanduiding op de gevel.
  • H: Geen harddrugs. Er mogen in een coffeeshop geen harddrugs voor handen zijn/ verkocht worden.
  • O: Geen overlast. Onder overlast wordt onder meer verstaan: geluidshinder, vervuiling en/of voor of nabij de coffeeshop rondhangende klanten.
  • J: Geen verkoop aan jongeren onder de 18 en geen toegang aan jongeren onder de 18 tot een coffeeshop.
  • G: Geen verkoop van grote hoeveelheden per klant per transactie. Met andere woorden: er mag niet meer verkocht worden dan 5 gram per persoon per dag.

Ook is door het college bepaald dat coffeeshops geen grotere handelsvoorraad mogen hebben dan 500 gram.

Hier is in 2013 het I-criterium (Ingezetenen criterium) aan toegevoegd. Dit houdt in dat er alleen verkocht mag worden aan mensen die in Nederland wonen. Dit criterium wordt echter niet overal nageleefd. In 2014 is ook het Afstandscriterium toegevoegd. Een coffeeshop mag niet binnen een straal van 350 meter van een school gevestigd zijn.

Het plaatselijke coffeeshopbeleid wordt vormgegeven in het zogenaamde driehoeksoverleg. Dit is een overleg van de burgemeester, de commissaris van politie en de officier van justitie. Dit overleg houdt de vrijheid om van de richtlijnen af te wijken. Het driehoeksoverleg kan dus besluiten in zijn gemeente geen coffeeshops toe te laten of het aantal coffeeshops te beperken.

Uiteraard is steun van de gemeenteraad voor het beleid van de driehoek noodzakelijk.

Hasjolie is zo sterk dat het op Lijst I vermeld staat: hasjolie is dus illegaal. In Nederland komt dit overigens nauwelijks voor.

Sterke cannabis op Lijst 1

Cannabis met een THC-gehalte van meer dan 15 procent wordt mogelijk op lijst I van de Opiumwet geplaatst. Daarmee wordt het een harddrug. Het kabinet wil hiermee het signaal afgeven dat sterke wiet wordt gezien als een middel met een onaanvaardbaar risico. De consumptie en productie van zware wiet moet volgens het kabinet worden teruggedrongen. Een hoog THC-gehalte heeft mogelijk meer risico dan cannabis met een laag THC-gehalte, zeker bij gebruik op jonge leeftijd. Coffeeshops mogen dan alleen nog cannabis aanbieden met een THC-gehalte van maximaal 15 procent. Op de handel, in- en uitvoer van zware wiet komen hogere straffen te staan. Er is echter weinig steun voor deze regel en veel tegenstand.

Check het thema De wet voor meer info.

Geschiedenis van cannabis

De hennepplant vervult al duizenden jaren vele functies. Deze eeuwenoude cultuurplant wordt door de mens op verschillende manieren gebruikt: als medicijn, grondstof voor textiel en natuurlijk als drug, vanwege de psychoactieve eigenschappen, al dan niet toegepast in religieuze ceremonies. De hennepplant komt oorspronkelijk uit Azië. In 2737 voor Christus wordt de werking van cannabis al beschreven in medische geschriften. In India werd cannabis in religieuze ceremonies geprezen als goddelijke drank. In de Romeinse tijd kregen gasten na de maaltijd hennepkoekjes aangeboden. Maar het werd niet alleen vanwege de psychoactieve eigenschappen gebruikt; de Engelsen gebruikten cannabis als grondstof voor textiel en touw.

In 1912 vond de eerste opiumconferentie plaats. Deze conferentie leidde tot het uiteindelijke verbod op de meeste (toen bekende) drugs. De import en export van cannabis is in Nederland sinds 1928 verboden. In diezelfde tijd verspreidde de waardering voor de cannabisroes zich via de kunstenaarsscene over de rest van de Verenigde Staten. Maar in 1937 werd cannabis ook in de VS verboden met als argument dat het zou leiden tot moord en krankzinnigheid.

Vanaf 1960 groeide de populariteit van cannabisgebruik in Nederland. In 1972 werd de eerste coffeeshop geopend. In 1976 werd de Opiumwet gewijzigd en werd het onderscheid gemaakt in soft- en harddrugs. De wet werd zo uitgelegd dat coffeeshops onder bepaalde voorwaarden hasj en wiet mochten verkopen. Het aantal coffeeshops groeide sterk. In 1995 werden de richtlijnen aangescherpt en het aantal coffeeshops teruggedrongen. Sinds 2003 is het mogelijk om op doktersrecept cannabis te krijgen bij de apotheker, dat gebruikt wordt als pijnstiller bij onder andere MS en AIDS patiënten en om de eetlust op te wekken.

Check ook deze video van ATTN over de geschiedenis van cannabis in de VS: