Hasj & Wiet (Cannabis)

Wat is het?

Hasj en wiet worden gemaakt van de hennepplant (Cannabis sativa). Blowen (roken) is de meest gangbare gebruiksvorm, verwerking in voedsel (bijvoorbeeld als spacecake of opgelost in kokende melk) kan ook. De belangrijkste werkzame stof in cannabis is THC (Tetra-Hydro-Cannabinol) Hoe meer THC er in de wiet of hasj zit, hoe sterker deze is.

Geschiedenis

De hennepplant vervult al eeuwenlang vele functies. Het is in al die eeuwen gebruikt als medicijn, als middel in religieuze ceremonies, als grondstof voor textiel en als drug. De hennepplant komt oorspronkelijk uit Azië. Meer dan 4000 jaar geleden was hennep al bekend bij de Chinezen. In 2737 voor Christus werd het beschreven in Chinese medische geschriften. In India werd het gebruikt in religieuze ceremonies. In de Romeinse tijd kregen gasten na de maaltijd hennepkoekjes aangeboden. De Engelsen gebruikten het niet als drug maar als grondstof voor textiel en touw.

In 1912 vond de eerste opiumconferentie plaats. Deze conferentie zou uiteindelijk leiden tot het verbod op de meeste drugs. In 1928 werd Cannabis in Nederland verboden. In die tijd werd Cannabis in de Verenigde Staten steeds populairder. In 1937 werd Cannabis in de VS verboden met als argument dat het zou leiden tot moord en krankzinnigheid.

In 1960 begon Cannabis in Nederland aan haar opmars. In 1972 werd de eerste coffeeshop geopend. In 1976 werd de opiumwet gewijzigd en werd het onderscheid gemaakt in soft- en harddrugs. De wet werd zo uitgelegd dat coffeeshops onder bepaalde voorwaarden hasj en wiet mochten verkopen. Het aantal coffeeshops groeide sterk. In 1995 werden de richtlijnen aangescherpt en aantal coffeeshops teruggedrongen. Sinds 2003 is het mogelijk om op doktersrecept cannabis te krijgen bij de apotheker, als pijnstiller bij onder andere MS en AIDS patiënten en om de eetlust op te wekken.

Wijze van toediening

Je kunt hasj en wiet roken, eten en drinken.

Roken

Roken kan op drie manieren. Meestal wordt een stickie of joint gerookt. Een joint of stickie is een sigaret met daarin tabak en wat verkruimelde wiet of hasj. In een joint kan een tipje meegedraaid worden om zo de hele joint te kunnen oproken en geen tabak of wiet in je mond te krijgen. Een enkeling gebruikt een (water)pijp of een vaporiser. Een waterpijp is een koelsysteem. De wiet wordt verbrand waarna de rook in het water terechtkomt. In het water wordt de rook gekoeld waardoor je de rook minder heet inhaleert dan het geval bij een joint of hasjpijpje. Een andere rookmethode is de vaporiser of verdamper. Bij een vaporiser wordt de hasj of wiet niet verbrand maar verhit. Hierdoor krijgt de roker minder teer en koolmonoxide binnen dan bij de reguliere rookmethoden.

Eten

Je kunt cannabis eten in bijvoorbeeld een spacecake of hasjbonbon. Een spacecake is een cake met daarin hasj of wiet. Meestal wordt bij de bereiding een beetje hasj of wiet in de boter gesmolten en opgelost. Hierdoor wordt de hasj of wiet gelijkmatig over de cake verdeeld.

Het effect van eten is over het algemeen een stuk heftiger dan het effect van roken. Spacecake werkt veel langzamer dan blowen. Het duurt zeker drie kwartier tot anderhalf uur voordat het begint te werken. Als je dit niet weet en je neemt meer, is de kans op een overdosering groot. Daarbij weet je nooit hoe sterk een cake is. Met name onervaren gebruikers en toeristen gaan fout op spacecake.

Drinken

Je kunt hasj en wiet ook drinken, bijvoorbeeld als thee. Je laat de verkruimelde wiet in een thee-ei trekken. Beter is het om het op te lossen in melk, omdat THC beter in vet oplost dan in water.Wil je er stoned van worden dan zijn de risico's van drinken zijn dezelfde als die van eten: het duurt zeker drie kwartier tot anderhalf uur voordat het werkt. Daarbij weet je nooit hoeveel hasj of wiet teveel is. De kans op fout gaan is dan groter dan wanneer je het rookt.

Effecten

Hasj en wiet geven doorgaans een ontspannen, prettig gevoel. Maar het kan zijn dat je er juist heel onrustig of angstig van wordt. Hieronder vind je de bekendste uitwerkingen van cannabisproducten, opgesplitst in de positieve, lichamelijke en negatieve effecten.

Positieve effecten

• Ontspanning, vermindering van stress
• Creatiever, meer filosofisch denken: ideën komen makkelijker naar boven.
• Versterkte zintuiglijke waarneming: muziek klinkt intenser, eten smaakt lekkerder, aanrakingen voelen prettiger.
• Pijnstillend

Lichamelijke effecten

• Verandering in het bewustzijn
• Versterkte eetlust
• Algemene sloomheid (onder andere in het praten)
• Vermoeidheid
• Rode ogen
• Droge mond
• Ontspanning van de gezichtsspieren

Negatieve effecten

• Misselijkheid (vooral in combinatie met alcohol
• Hoesten, astma-aanval, irritatie van de luchtwegen
• Verminderde werking van het korte termijn geheugen
• Versnelde hartslag, opwinding, gespannen voelen
• Angst/ paranoïde gevoelens
• Paniekaanvallen (bij gevoelige gebruikers of bij hele hoge (vaak orale) dosis)
• Hoofdpijn
• Verwarring/ klungeligheid
• Psychische afhankelijkheid (bij frequent gebruik)
• Verergering van bestaande psychische stoornissen

De Kater

De meeste mensen hebben niet heel veel last van katers na cannabisgebruik. Waar je rekening mee kunt houden na een avond blowen is dat je de volgende ochtend wat minder makkelijk opstaat en dat je aandacht en concentratievermogen wat minder zijn dan normaal. Daarom kan je beter niet blowen als je de volgende dag vroeg moet opstaan of een belangrijke repetitie moet maken.

De afbraak van Cannabis (THC)

De afbraak van Cannabis verloopt, in tegenstelling tot de afbraak van de meeste andere drugs, uiterst langzaam. Dit heeft ermee te maken dat THC, de belangrijkste werkzame stof, zich opslaat in je vetweefsel en niet direct wordt afgebroken door de lever (zoals bij XTC, speed en coke bijvoorbeeld). Langzaam wordt de THC weer vrijgegeven uit het vetweefsel en afgebroken. Bij regelmatig blowen (1 a 2 keer per week) kan het vier tot zes weken duren voordat alle THC is afgebroken; tot die tijd is de THC aantoonbaar in het bloed.

Risico's op de korte termijn

Op de korte termijn is het grootste risico dat je loopt bij cannabisgebruik om heel misselijk of draaierig (vooral in combinatie met alcohol) of om heel angstig/paranoïde te worden. Ook kun je out gaan: je valt flauw als het ware. Omdat THC niet werkt in de gebieden van je hersenen waar de hartslag en ademhaling worden geregeld, kan je niet overleiden aan een overdosis cannabis.

Risico's op de lange termijn

Risico's voor de longen:

• de rook van cannabis bevat drie keer meer teer en vijf keer meer koolmonoxide dan de rook van tabak; de rook die ontstaat bij de verbranding van cannabis is dus schadelijker dan de rook van tabak
• het roken van een joint komt ongeveer overeen met het roken van 4 gewone sigaretten
• ook 'meeblowen' is schadelijk (dit is: zelf niet blowen, maar je in een ruimte bevinden waar veel geblowd wordt); ter vergelijking wordt wel eens gezegd dat het 40 uur samenzijn met iemand die continu sigaretten rookt te vergelijken is met het roken van 5 sigaretten
• hevig cannabis gebruik verhoogt de kans op chronische bronchitis en hoesten
• de combinatie van tabak en cannabis (in een joint) stelt je longen minstens dubbel zo zwaar op de proef
• sommige onderzoeken suggereren verhoogde kans op kanker van de mond, keel, slokdarm en longen bij hevig cannabis gebruik

de cannabinoïden zelf zijn niet schadelijk voor de longen, de andere stoffen (teer, koolmonoxide, polycyclische aromatische koolwaterstoffen) die vrijkomen bij de verbranding van wiet of hasj zijn dat wél; om de risico's van roken zoveel mogelijk te beperken wil je dus zoveel mogelijk cannabinoïden en zo weinig mogelijk teer (en andere schadelijke stoffen) binnenkrijgen. Eigenlijk zou je de teer uit de rook willen filteren. Probleem hierbij is dat filters (bijvoorbeeld water in een waterpijp, sigarettefilters…) niet alleen een gedeelte van de teer tegenhouden, maar ook een gedeelte van de heel plakkerige cannabinoïden! Onderzoek heeft uitgewezen dat een waterpijp en een sigarettefilter méér cannabinoïden dan teer tegenhouden en dat een ongefilterde pure joint (dus mét tipje maar zonder sigarettefilter) een betere rookmethode is (maar je krijgt nog altijd meer dan 10 maal zoveel teer als cannabinoïden naar binnen!) In dat onderzoek hebben ze de effectiviteit van een hasjpijpje niet onderzocht, maar waarschijnlijk is dat nog beter dan de ongefilterde joint omdat je dan geen papier verbrandt. Wat je in ieder geval kan doen om zoveel mogelijk cannabinoïden en zo weinig mogelijk teer binnen te krijgen, is kiezen voor wiet- en hasjsoorten met een hoog THC-gehalte (en daar dan minder van te roken voor hetzelfde effect). Een andere mogelijkheid is de vaporisator of verdamper. In het bovengenoemde onderzoek scoorde de verdamper het best, maar ook bij dit systeem krijg je bijna tien keer zoveel teer binnen als cannabinoïden. (Bovendien krijg je bij de vaporisator, in vergelijking met de andere systemen, 30% minder THC en relatief meer CBD binnen, hetgeen kan verklaren waarom je meer wiet moet verdampen om een high te krijgen van gelijke sterkte.)

Risico's voor de hersenen:

Cannabis beïnvloedt de werking van de hersenen. Deze beïnvloeding is echter tijdelijk. Voor zover op dit moment bekend is heeft cannabis geen blijvende invloed op de werking van de hersenen en raken ook geen delen beschadigd. Als men niet meer onder invloed is keert na korte tijd de normale situatie weer terug. In de hersenen bevinden zich stoffen die rol spelen bij de overdracht van signalen. Deze overdrachtstoffen worden ook wel neurotransmitters genoemd. Doordat overdrachtstoffen zich kunnen binden aan receptoren (ontvangers) kunnen signalen in de hersenen overgedragen worden. Afhankelijk van het hersengedeelte waar dat gebeurt veranderen bepaalde functies.

Enige jaren geleden is een overdrachtstof ontdekt die van nature in de hersenen voorkomt en waarvan de effecten veel lijken op die van cannabis. Deze stof heet anandamide. Cannabis imiteert na opname als het ware de werking van anandamide waardoor dezelfde effecten optreden.

Anandamide zorgt ervoor dat het beloningcentrum in de hersenen geprikkeld kan worden. Hierdoor voelen we ons goed. Ook werkt anandamide in die hersengedeelten die een rol spelen bij het korte termijngeheugen, de concentratie en het opnemen van informatie. Zo komen er bijvoorbeeld veel receptoren voor in de cortex. De cortex is het hersendeel waarvan men vermoedt dat het te maken heeft met met cognitieve functies. Dit geldt ook voor de hippocampus. De hippocampus is een plek die van groot belang is voor het geheugen.

Nadat cannabis uitgewerkt is treedt de normale situatie weer in werking zonder dat voor zover tot nu toe bekend schade voor de hersenen optreedt.

Sinds kort hoor je steeds vaker verhalen in de media dat Cannabis schizofrenie of psychoses zou veroorzaken. Al langer is bekend dat Cannabis psychische stoornissen, waaronder Schizofrenie, kan verergeren. Ook kan blowen bij mensen met sterke aanleg om schizofreen te worden of een psychose te krijgen, deze stoornissen 'triggeren', dat wil zeggen dat cannabis de druppel kan zijn die de emmer doet overlopen. Maar het verhaal dat cannabisgebruik bij gezonde mensen zonder aanleg voor een dergelijke stoornis tot Schizofrenie kan leiden blijft een onderwerp van discussie onder de wetenschappers.

Verslaving

Cannabis is vooral geestelijk verslavend. Het risico op geestelijke afhankelijkheid neemt toe bij langdurig en grootschalig gebruik. De kans op lichamelijke verslaving is niet groot. Langdurige gebruikers die stoppen kunnen last krijgen van onthoudingsverschijnselen. Je voelt je prikkelbaar en rusteloos en je kunt slecht slapen. Ook kun je last hebben van zweten, trillen, kou en hoofdpijn. De verschijnselen zijn erg mild vergeleken met die van heroïne of alcohol. Bij zware gebruikers zie je soms ook enige tolerantieontwikkeling. Zij hebben toch meer nodig om de effecten te voelen.

Uit onderzoek blijkt dat van de scholieren die beginnen met cannabis zo'n 10% dagelijks gaat gebruiken. Van de groep scholieren die afgelopen maand gerookt heeft rookt een ongeveer kwart dagelijks.

In Rotterdam is onderzoek gedaan maar problematisch gebruik. Problematisch gebruik werd dan gedefinieerd als veel gebruiken en problemen hebben als gevolg van gebruik. Dat is dus een ruimere definiëring dan verslaving. Het bleek dat zo'n 20% van de gebruikers in feite problematisch blowde.

Ook het Trimbos heeft onderzoek gedaan naar problematisch gebruik. Zij schatten het aantal problematische gebruikers in Nederland op zo'n 30.000 tot 80.000.

In Amsterdam is onderzoek gedaan onder de coffeeshopbezoekers. Het bleek dat zo'n 6% van de coffeeshopbezoekers afhankelijk was. Zij scoorden op tenminste 3 van onderstaande criteria van cannabisafhankelijkheid:

• willen minderen maar niet kunnen
• meer blowen dan gepland
• veel tijd besteden aan blowen
• vermindering van activiteiten door blowen
• doorgaan ondanks problemen

Bij de verslavingszorg meldde zich jaarlijks zo'n 3000 tot 4000 mensen aan met cannabisproblemen.

Cannabis gebruik in Nederland: Prevalentie-cijfers

De Wet

In feite is het in Nederland wettelijk niet toegestaan om sofdrugs te produceren of te verhandelen. De wet verbiedt het nog steeds. Er bestaan echter landelijke richtlijnen (uitgevaardigd door het College van Procureurs-generaal) over de wijze waarop de wet dient te worden nageleefd. Plaatselijke officieren van justitie kunnen van deze richtlijnen afwijken maar meestal worden zij gevolgd.

De richtlijnen stellen dat als coffeeshops zich aan bepaalde regels houden tegen verkoop van hasj of wiet in de coffeeshops niet hoeft te worden opgetreden. Deze regels, de zogenaamde AHOJ-G criteria, zijn in 1996 voor het laatst aangepast. De regels luiden:

Ook is door het college bepaald dat coffeeshops geen grotere handelsvoorraad mogen hebben dan 500 gram. Het plaatselijke coffeeshopbeleid wordt vormgegeven in het zogenaamde driehoeksoverleg. Dit is een overleg van de burgemeester, de commissaris van politie en de officier van justitie. Dit overleg houdt de vrijheid om van de richtlijnen af te wijken. Het driehoeksoverleg kan dus besluiten in zijn gemeente geen coffeeshops toe te laten of het aantal coffeeshops te beperken.

Uiteraard is steun van de gemeenteraad voor het beleid van de driehoek noodzakelijk.

Verkeer

Er is Nederlands onderzoek gedaan naar de effecten van marihuana op autorijgedrag. Daaruit blijkt onder meer dat het koershouden op de weg verslechtert. De reactiesnelheid vermindert eveneens, net als de handstabiliteit. Verder beïnvloedt hasj je concentratie- en coördinatievermogen. Het beïnvloedt ook je waarneming. Je beleving van kleur, geluid en tijd wordt anders. Het is moeilijker om afstanden in te schatten en om geluiden en signalen op de weg te interpreteren.

Cannabis vermindert ook het vermogen een bewegend object (zoals een tennisbal) te volgen en veroorzaakt het verschijnsel dat je een nabeeld van een bewegend voorwerp ziet.

Al deze effecten worden extra dramatisch in noodsituaties, bij langdurig rijden op een saaie weg, of in combinatie met andere stoffen. De combinatie met alcohol verslechtert het rijdrag verder.

Gebruikers merken gelukkig wel dat zij minder goed kunnen rijden. Als reactie daarop proberen zij dan wel om zo voorzichtig mogelijk te rijden. Ze worden dus niet zoals bijvoorbeeld bij alcohol het geval is overmoedig.

Belangrijk is dat vaardigheden als concentratie- coördinatie- en reactievermogen, 24 uur na het roken van cannabis nog beïnvloed kunnen zijn.

Het besturen van een voertuig onder invloed van Cannabis is verboden.

Unity tips

• Duidelijkste en belangrijkste risico bij blowen is het feit dat je het rookt en dat dit schade kan geven aan keel en luchtwegen; om dit te vermijden kan je cannabis oraal innemen.
• Orale toediening heeft dan weer als nadelen dat het veel moeilijker te doseren is, waardoor je makkelijker teveel neemt, dat de effecten meer onvoorspelbaar zijn, dat het een uur tot twee uur kan duren vooraleer je iets voelt en dat de effecten wel vier tot zes uur kunnen aanhouden. Van spacecake kun je echt trippen! Als je teveel eet kan je misselijk worden en moeten braken.
• Als iemand te hard gaat, kan die persoon erg paranoia worden en achterdochtige of angstige gedachten krijgen. Probeer de persoon gerust te stellen, geef eventueel iets zoets te eten. Frisse lucht (in de tuin of ergens waar het rustig is, geen drukke straat!) wil ook nog wel eens helpen. En voor de rest: wachten tot het overgaat. Het heeft weinig zin om iemand die fout gaat op spacecake naar de dokter te brengen, doe dat alleen als iemand een gevaar voor zichzelf of zijn omgeving vormt.
• Cannabis, vooral een hoge dosis, maakt je gevoeliger voor paranoia en angst; daarom is de set en setting erg belangrijk, gebruik alleen in een omgeving waar je je op je gemak voelt.
• Als je cannabis niet wilt eten is een hasjpijpje de beste optie. Zorg ervoor dat het pijpje uit glas of roestvrij staal bestaat, want bij hout en kunststof kunnen bij verhitting chemische stoffen vrijkomen. De volgende optie is de ongefilterde pure joint. Rol het tipje niet met bedrukt papier want de inktdeeltjes kunnen vrijkomen en in je longen terechtkomen. Gebruik zo dun mogelijke vloei. Een vaporisator is ook een goede optie, maar er komt 30% minder THC vrij dan bij de vorige methoden. Waterpijp en gefilterde joint zijn de minst goede opties omdat deze teveel THC filteren ten opzichte van teer. Tabak mengen in een joint is nog slechter.
• Je kan de risico's van roken verminderen door gebruik te maken van een wiet of hasjsoort met een hoog THC-gehalte, en daar dan minder van te roken.
• Het heeft géén zin de rook lang in je longen te houden! Quasi alle THC wordt via je longen in je bloed opgenomen in enkele seconden. Langer inhouden maakt je dus niet higher, het verhoogt alleen de blootstelling van je longen aan schadelijke stoffen!
• Je kan de risico's voor je longen verminderen door cannabis NIET samen met tabak te roken in een joint. Bovendien werkt tabak cannabis tegen, je hebt dus meer wiet/hasj nodig voor hetzelfde effect. Tot slot is nicotine erg verslavend, waardoor het zou kunnen dat je meer gaat blowen, omdat je lichaam eigenlijk de nicotine roept…
• Gebruik niet dagelijks, maar bij speciale gelegenheden of in het weekend. Zorg dat het niet ongemerkt een gewoonte wordt.
• Gebruik alleen als je je geestelijk en lichamelijk goed voelt.
• Gebruik voor je plezier en niet om problemen te onderdrukken.
• Gebruik niet als je aan het verkeer moet deelnemen of tijdens school, studie of werk.
• Combinatie met alcohol kan de effecten van beide drugs versterken, kans op misselijkheid wordt groter.
• Combinatie met andere drugs kan onverwachte effecten geven. Over het algemeen versterkt/verlengt cannabis de effecten van tripmiddelen (zoals paddo’s of LSD).
• Gebruik niet als je medicijnen slikt of last hebt van depressies, angstaanvallen of psychoses of als je zwanger bent
• Koop geen cannabis op straat, maar bij een vertrouwd adres of in een goede coffeeshop